Araç kliması soğuk üretmez. Kabindeki ısıyı alıp aracın önünde dışarı atar; bunu yaparken devrede dolaşan soğutucu gaz sürekli hâl değiştirir. Yaptığınız her teşhis, gazın devrenin neresinde olduğuna ve hangi basınç ile sıcaklıkta bulunduğuna dayanır.
Yüksek basınç tarafı
Kompresör, evaporatörden gelen alçak basınçlı gazı çeker ve sıkıştırır. Gaz kompresörden sıcak çıkar; sıcak bir günde tipik olarak 70–90 °C ve 12–18 bar civarındadır. Basma hortumu üzerinden, radyatörün önünde hava akışında duran kondensere gider. Hava ısıyı alıp götürdükçe gaz yoğuşarak sıvıya döner.
Bu sıvı, kurutucudan geçer; kurutucu tuzu nemi, filtresi de tortuyu tutar. Akümülatörlü sistemlerde kurutucu alçak basınç tarafında, evaporatörden sonra bulunur.
Ölçüm noktası
Ekspansiyon valfi ya da orifis borusu, yüksek ve alçak basınç tarafları arasındaki sınırdır. Akışı kısarak basıncı hızla düşürür ve sıvı gazın kaynamasını başlatır. Termostatik ekspansiyon valfi, evaporatör çıkışındaki duyargası ile bu kısılmayı sürekli ayarlar; orifis borusu ise sabit kısıtlamadır ve evaporatör sıcaklığını kompresörün devreye girip çıkmasıyla kontrol eder.
Alçak basınç tarafı
Evaporatörde kaynayan gaz, fan motorunun üzerinden geçirdiği kabin havasının ısısını çeker. Soğuk yüzeyde nem yoğuşup dışarı akar; çalışan bir klimanın ön camı bu kadar hızlı açmasının sebebi budur. Alçak basınca düşen gaz kompresöre döner ve çevrim yeniden başlar.
Belirtiler neden yanıltır?
- Yalnızca trafikte zayıflayan soğutma, genellikle kompresörün bitmesi değil kondenser üzerindeki hava akışının kaybıdır.
- İyi başlayıp on dakika sonra düşen soğutma, sistemdeki nemin ölçüm elemanında donduğuna işaret eder.
- Devreye girmeyen kompresörün sebebi çoğu zaman bobin değil; basınç şalteri, röle ya da düşük gaz seviyesidir.
- Rekorda görülen yağlı iz, gazla birlikte kaçan kompresör yağıdır ve kaçağın yerini gösterir.